KẾ TOÁN HỘ KINH DOANH XUÂN DIỆU

+Một doanh nghiệp vừa có hoạt động chịu thuế GTGT, vừa có hoạt động không chịu thuế GTGT.

+Tiền thuê văn phòng, điện, nước, phần mềm, chi phí quản lý...phục vụ chung cho cả 2 hoạt động thì thuế GTGT đầu vào có được khấu trừ không?

--> Câu trả lời là: KHÔNG.

+Bước 1: Hoạch Toán riêng nếu xác định được mục đích sử dụng.

+Bước 2: Phân bổ phần thuế GTGT đầu vào dùng chung theo doanh thu.

-->Chỉ phân bổ phần thuế GTGT đầu vào dùng chung và không hoạch toán riêng.

Bước 1: Hoạch toán riêng, nếu xác định được mục đích sử dụng.

Thuế GTGT đầu vào chia làm 3 nhóm:

+Dùng riêng cho hoạt động chịu thuế GTGT, được khấu trừ khi đủ điều kiện.

+Dùng riêng cho hoạt động không chịu thuế GTGT, không được khấu trừ.

+Dùng chung cho cả 2 hoạt động, nếu không hoạch toán riêng được thì phải phân bổ theo doanh thu.

--> Không phải cứ có doanh thu không chịu thuế là mang toàn bộ thuế GTGT đầu vào ra phân bổ.

        Chỉ phân bổ phần thuế đầu vào thực sự dùng chung và không xác định riêng được.

Bước 2: Xác định tỷ lệ phân bổ.

Phân bổ theo doanh thu, công thức: 

Thuế GTGT đầu vào dùng chung được khấu trừ = Thuế GTGT đầu vào dùng chung x Doanh thu chịu thuế GTGT / tổng doanh thu bán ra trong kỳ.

Lưu ý: Theo quy định hiện hành, doanh thu chịu thuế dùng làm tử số còn bao gồm doanh thu hàng hóa, dịch vụ thuộc trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT theo quy định.

              Muốn tính đúng số thuế được khấu trừ, trước hết phải xác định đúng phần thuế đầu vào dùng chung và đúng doanh thu để phân bổ.

Ví dụ: Qúy III, công ty TST có:

Doanh thu hoạt động chịu thuế GTGT là 800 triệu (Thuế GTGT đầu vào là 30 triệu). 

Doanh thu hoạt động không chịu thuế GTGT là 200 triệu (Thuế GTGT đầu vào là 5 triệu)

Tiền thuê văn phòng, điện nước, phần mềm dùng chung có thuế GTGT là 12 triệu.

Phần 12 triệu là thuế GTGTđầu vào dùng chung nên phải phân bổ theo doanh thu.

Tính tỷ lệ phân bổ: tính số thuế được khấu trừ

+Tỷ lệ phân bổ:

800 triệu / (800 triệu + 2000 triệu) = 80%

+Thuế GTGT đầu vào dùng chung được khấu trừ:

12 triệu x 80% = 9,6 triệu

+Tổng thuế GTGT đầu vào đươc khấu trừ trong quý:

30 triệu + 9,6 triệu = 39,6 triệu

+Thuế GTGT không được khấu trừ:

12 triệu - 9,6 triệu + 5 triệu = 7,4 triệu.

-->Phần thuế không được khấu trừ được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN hoặc tính vào nguyên giá tài sản cố định nếu đáp ứng điều kiện.

Áp dụng từ tháng 7/2026 hoặc quý III/2026

Gỉa sử như ví dụ ở trên và bổ sung tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ mua vào chưa có thuế là 470 triệu, và tổng thuế GTGT đầu vào là 47 triệu.

Lúc này chỉ tiêu sẽ điền là:

+Chỉ tiêu 23: giá trị hàng hóa dịch vụ mua vào: 470 triệu

+Chỉ tiêu 24: Thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ mua vào: 47 triệu

+Chỉ tiêu 25: Tổng số thuế GTGT đưuọc khấu trừ kỳ này: 39,6 triệu

+Chỉ tiêu 26: Hàng hóa dịch vụ bán ra không chịu thuế GTGT: 200 triệu

--> Doanh thu chịu thuế được kê khai vào các chỉ tiêu tương ứng với từng mức thuế suất trên tờ khai.

+Điểm kế toán hay nhầm

+Đừng đưa sai sang chỉ tiêu 25: không lấy toàn bộ 47 triệu tại chỉ tiêu 24 đưa sang chỉ tiêu 25.

Trong ví dụ này, số được ghi tại chỉ tiêu 25 chỉ là 39,6 triệu vì 7,4 triệu không được khấu trừ.

-->Chỉ tiêu 24 phản ánh tổng thuế GTGT đầu vào.

-->Chỉ tiêu 25 chỉ phản ánh phần thuế GTGT đầu vào đủ điều kiện được khấu trừ trong kỳ.

Hoạch toán khi mua và khi phân bổ

Khi mua hàng hóa, dịch vụ dùng chung

Nợ TK chi phí, tài sản: Giá chưa có thuế.

Nợ TK 133: Thuế GTGT đầu vào

Có TK 111, 112, 331: Tổng giá thanh toán

Sau khi phân bổ, phần thuế GTGT không được khấu trừ

Nợ TK chi phí hoặc tài khoản liên quan: 2,4 triệu

Có TK 133: 2,4 triệu

Đối với 5 triệu, thuế đầu vào dùng riêng cho hoạt động không chịu thuế, nếu ngay từ đầu đã xác định chắc chắn không được khấu trừ thì có thể tính thẳng vào chi phí và nguyên giá tài sản.

Một số lưu ý

+Theo quy định hiện hành, việc phân bổ đối với sản xuất kinh doanh thông thường được thực hiện theo doanh thu của từng kỳ tính thuế.

+Nghị định 181/2025/NĐ-CP không còn quy định doanh nghiệp phải tạm phân bổ theo tháng hoặc quý rồi tính lại tỷ lệ của cả năm để điều chỉnh vào kỳ cuối năm như hướng dẫn trước đây.

Hồ sơ kế toán nên lưu

Làm bảng phân bổ ngay khi lập tờ khai:

+Bảng phân loại hóa đơn đầu vào theo 34 nhóm.

+Bẳng tính tỷ lệ phân bổ của từng tháng hoặc quý.

+Bảng tổng hợp doanh thu chiujn thuế và không chịu thuế.

+Hóa đơn, hợp đồng và các chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

+Căn cứ xác địch chi phí dùng riêng hoặc dùng chung.

Cách nhớ nhanh:

+Hoạch toán riêng được thì xử lí riêng.

+Chỉ phân bổ phần đầu vào dùng chung.

+Ghi chỉ tiêu 25 theo số thuế thực tế được khấu trừ.

Cập nhật lần cuối: 07/08/2026.

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và có giá trị ở thời điểm cập nhật. 

Kế toán Xuân Diệu không đại diện phát ngôn cho bất kỳ cơ quan chức năng nào.

Hộ kinh doanh, cá nhân nên liên hệ Cơ Quan Thuế địa phương trước khi đưa ra quyết định quan trọng nào.